jump to navigation

Το αναγκαίο συμμάζεμα των πανεπιστημίων 19/03/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , ,
trackback

Από τη στιγμή της εξαγγελίας του, το σχέδιο «Αθηνά» έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις και αλλεπάλληλες συζητήσεις – όπου είναι εφικτό ακόμη να πραγματοποιηθεί δημοκρατικός διάλογος. Καταλήψεις τμημάτων, απεργίες καθηγητών, πορείες φοιτητών είναι στην ημερήσια διάταξη του ακαδημαϊκού χώρου. «Δικαιότατα», θα φωνάξουν ορισμένοι. «Αντίδραση για την αντίδραση», θα αντιλέξουν άλλοι.

Ανέκαθεν, άλλωστε, η εκπαίδευση, και δη η τριτοβάθμια, υπήρξε προνομιούχο πεδίο αντιπαραθέσεων. Έχει λησμονηθεί από όλους πότε πραγματοποιήθηκε η τελευταία σημαντική μεταρρύθμιση στα πανεπιστήμια (το 1983;), η οποία να μη δέχτηκε σφοδρότατη «πολεμική» από φοιτητές, καθηγητές και εργαζομένους. Αντιθέτως, πάντα επικροτούνταν από την πλειονότητα -τόσο των τοπικών κοινωνιών όσο και των μετεχόντων στην πανεπιστημιακή ζωή- η ίδρυση τμημάτων ΑΕΙ και ΤΕΙ σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Δεν είναι σκοπός του παρόντος άρθρου να αναμασήσει αριθμούς: πόσα τμήματα, ποιες σχολές και ανώτατα ιδρύματα «φυτεύτηκαν» κατά την περίοδο της ανέφελης ευμάρειας, και κυρίως από το 1993 και εντεύθεν. Ούτε να αναφέρει ποια πρόκειται να συγχωνευτούν ή να κλείσουν και πόσοι φοιτητές θα αναγκαστούν να αλλάξουν σύντομα πόλη, βάσει του νέου σχεδίου. [Εξάλλου, το να μιλά κανείς με νούμερα είναι ο ευκολότερος τρόπος για να πει ψέματα και να παραπλανήσει, επισημαίνοντας μόνο εκείνα που τον συμφέρουν. Αξίζει να παρατηρηθεί πόσους αριθμούς χρησιμοποιούν οι πολιτικοί και οι διάφοροι δημοσιολόγοι στις ομιλίες τους!].

Γεγονός είναι, πάντως, πως στη χώρα μας ουδέποτε υπήρξε κεντρική στρατηγική στην ανώτατη παιδεία. Το σλόγκαν της χούντας «κάθε πόλη και στάδιο, κάθε χωριό και γυμναστήριο» ωχριά μπροστά στον ακαδημαϊκό σχεδιασμό της Μεταπολίτευσης. «Κάθε πόλη και ΑΕΙ, κάθε χωριό και ΤΕΙ» θα μπορούσε κάλλιστα να είναι το μοτίβο των τελευταίων (είκοσι) ετών.

Το σύστημα υπήρξε βολικό για όλους, πολύ περισσότερο στην ταλαίπωρη επαρχία: ο εκάστοτε υπουργός προωθούσε την ίδρυση μιας πανεπιστημιακής σχολής ή έστω ενός τμήματος συνήθως στον τόπο καταγωγής του, οι βουλευτές της περιοχής καμώνονταν για τη δύναμη που τους έδιδε η λαϊκή εντολή και την επιρροή που ασκούσαν στα ανώτατα κλιμάκια της κυβέρνησης, οι δημοτικές αρχές υπερηφανευόταν για το «έργο πνοής» που θα αναζωογονήσει την πόλη, οι καθηγητές βολεύονταν αγνοώντας τι θα πει «ερευνητικό έργο» (συνήθως δε, διέμεναν στην πιο κοντινή μεγαλούπολη κάνοντας καλή ζωή και πηγαινοέρχονταν μόνο για κάποια δίωρα μαθήματα, μια ημέρα της εβδομάδας), το λοιπό προσωπικό ήταν ως επί το πλείστον οι «δικοί μας άνθρωποι», οι φοιτητές νοιάζονταν κυρίως για τις εξεταστικές τους, οι τοπικές κοινωνίες αναθαρρούσαν πρόσκαιρα μέχρι να συνειδητοποιήσουν ότι η δημιουργία ενός ΑΕΙ ή ΤΕΙ δεν θα αποτελούσε πανάκεια για όλα τα προβλήματά τους.

Σήμερα, λόγω της προφανέστατης έλλειψης οικονομικών πόρων, καθίσταται αναγκαίο το συμμάζεμα στην ανώτατη παιδεία. Την ίδια στιγμή που, αφενός το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο στην Ελλάδα, το Αριστοτέλειο, αντιμετωπίζει μείζονα προβλήματα φύλαξης και καθαριότητας, αφετέρου άλλα τριτοβάθμια ιδρύματα στενάζουν από την απουσία υλικοτεχνικών μέσων και διδακτικού προσωπικού, πώς είναι δυνατό να υποστηρίζεται σοβαρά η συντήρηση των απειράριθμων υπαρχόντων τμημάτων και σχολών ανά την επικράτεια;

Δυστυχώς, η κρίση μάς υποχρέωσε να «κοιταχτούμε στον καθρέφτη». Και η αλήθεια είναι πως δεν μας άρεσε καθόλου η όψη μας. Το ίδιο συνέβη και με τα πανεπιστήμια: κατέστη αναγκαστική η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση, προκειμένου να επιβιώσει ό,τι μπορεί πια να αποκληθεί ως «δημόσια δωρεάν παιδεία».

Advertisements

Σχόλια»

1. danai - 19/03/2013

Μήπως η άποψη που επικρατεί τελικά είναι το »Να εφαρμοστεί το σχέδιο Αθηνά, εκτός από την πόλη-χωριό μου»?!
‘Όντως…η κρίση μας υποχρέωσε να «κοιταχτούμε στον καθρέφτη»!Έπρεπε κάποια στιγμή να μπει μια τάξη στο χάος που επικρατεί στην Παιδεία!

2. patsikas - 19/03/2013

@ danai
Σε γενικές γραμμές, αυτό που αναφέρεις («…εκτός από την πόλη-χωριό μου») μάλλον ισχύει. Υπάρχουν βεβαίως και περιπτώσεις, όπου ευνοούνται συγκεκριμένες πόλεις (βλ. Σέρρες) για τους γνωστούς πελατειακούς λόγους. Δυστυχώς, η κομματοκρατία δεν έχει απωλέσει -ακόμα- όλη τη δύναμή της.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: