jump to navigation

Salus patriae suprema lex esto: Σκέψεις για τον δικαστικό έλεγχο σε συνθήκες «δημοσιονομικού εκτροχιασμού» 30/04/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Μεταπτυχιακές εργασίες, Συνταγματικό Δίκαιο, Φοιτητικές μελέτες.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
1 comment so far

Α. Η μειοψηφία της ΣτΕ 693/2011

Το έναυσμα για την παρούσα εισήγηση(*) έδωσε η μειοψηφία του Β’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, που εξέτασε το ζήτημα της έκτακτης εισφοράς, όπως αυτή επιβλήθηκε με το άρθρο 18 του ν. 3758/2009. Σημειωτέον ότι η παραπεμπτική στην Ολομέλεια απόφαση 693/2011 έκρινε το συγκεκριμένο μέτρο αντισυνταγματικό, διότι επιβάλλει αναδρομική φορολογία κατά παράβαση του άρθρου 78 παρ. 2, μιας από τις πλέον αυστηρές και ρητές διατάξεις του ελληνικού Συντάγματος[1].

Τι είπε όμως στην προκειμένη περίπτωση η μειοψηφία: «Το Σύνταγμα ρυθμίζει καταρχήν τα της λειτουργίας του Κράτους υπό ομαλές συνθήκες. Και έχει μεν προβλέψει ειδικές ρυθμίσεις για την περίπτωση που συμβούν ορισμένες συγκεκριμένες έκτακτες καταστάσεις, όπως στο άρθρο 48 για την περίπτωση πολέμου, ούτε, όμως, από το κείμενό του, ούτε από τις σχετικές συζητήσεις στην Αναθεωρητική Βουλή προκύπτει ότι υπήρξε οποιαδήποτε πρόβλεψη για την περίπτωση διαφαινόμενου πλήρους δημοσιονομικού εκτροχιασμού. Εν όψει αυτών, το άρθρο 78 παρ. 2 του Συντάγματος, που απαγορεύει την αναδρομική επιβολή “φόρου ή άλλου οποιουδήποτε οικονομικού βάρους”, παρά τη γενικόλογη αναφορά και σε “έκτακτες συνθήκες” που έγιναν κατά την ψήφισή του, δεν αντιμετώπισε και, συνεπώς, δεν αποκλείει, σε μια τέτοια περίπτωση, την αναδρομική επιβολή έκτακτης εισφοράς στους πλουσιότερους πολίτες»[2]. (περισσότερα…)

Η Χρυσή Αυγή ως «ελληνική Χεζμπολάχ» 22/04/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , ,
2 Σχόλια

Μια ημέρα μετά τη θλιβερή επέτειο της 21ης Απριλίου, είναι ευκαιρία να γίνει λόγος για το μοναδικό κοινοβουλευτικό κόμμα που διάκειται ευμενώς προς τη «χούντα των συνταγματαρχών». Η Χρυσή Αυγή εισήλθε δυναμικά στην πολιτική ζωή του τόπου, καθώς συγκέντρωσε την ψήφο άνω των 400.000 συμπολιτών μας σε αμφότερες τις εκλογικές διαδικασίες του 2012, και σήμερα έχει εδραιωθεί σταθερά ως τρίτη δύναμη βάσει των πρόσφατων δημοσκοπήσεων, με ποσοστά που αγγίζουν ή ξεπερνούν το 10%.

Την περασμένη εβδομάδα, εξάλλου, είδε το φως της δημοσιότητας η έκθεση του επιτρόπου για τα ανθρώπινα δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Νιλς Μουίζνιεκς, ο οποίος επισκέφτηκε τη χώρα μας για τέσσερις(!) ημέρες και «ανακάλυψε την Αμερική»: διαπίστωσε ότι τελούνται εγκλήματα φυλετικού μίσους και υπάρχουν πολλαπλά κρούσματα ρατσισμού. Επίσης, πρότεινε την επιβολή ποινικών και άλλων αποτρεπτικών κυρώσεων, που μπορεί να φτάνουν ακόμα και στην απαγόρευση συγκεκριμένων πολιτικών οργανώσεων, εν προκειμένω της Χρυσής Αυγής.

Ο ανωτέρω τρόπος αντιμετώπισης του φαινομένου βρίσκει ευήκοα ώτα -ως δήθεν λυσιτελής- και σε πολλούς μετέχοντες στην ελληνική πολιτική πραγματικότητα, προερχόμενους από κάθε πλευρά του δημοκρατικού τόξου. Οι υποστηρικτές αυτής της άποψης παραγνωρίζουν όμως ότι το Σύνταγμα δεν προβλέπει καμία διαδικασία απαγόρευσης κομμάτων, εν αντιθέσει με ό,τι συμβαίνει σε άλλες έννομες τάξεις [επί παραδείγματι, στη Γερμανία θεωρούνται αντισυνταγματικά, και επομένως μπορούν να τεθούν εκτός νόμου, όσα κόμματα «τείνουν να βλάψουν ή να ανατρέψουν τη φιλελεύθερη δημοκρατική θεμελιώδη τάξη» (άρθρο 21 παρ. 2 του Θεμελιώδους Νόμου)]. Ούτε υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο που να ρυθμίζει αντίστοιχη δυνατότητα, όπως υφίστατο παλαιότερα με τον αναγκαστικό νόμο 509/1947, δυνάμει του οποίου είχε «διαλυθεί» το ΚΚΕ.

Χάριν ευκολίας της συζήτησης, ας υποθέσουμε ότι ήταν -ή θα είναι στο μέλλον- νομικά δυνατή η απαγόρευση λειτουργίας ενός κόμματος, διερωτάται κανείς αν θα έπρεπε αυτό να επιδιωχθεί για τη Χρυσή Αυγή. Η απάντηση πρέπει να είναι βεβαίως αρνητική. Η θέση εκτός νόμου μιας οποιασδήποτε πολιτικής οργάνωσης, πόσω μάλλον ενός ακραίου κόμματος με τα ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά που έχει αυτό επιδείξει, θα οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια στην περαιτέρω ενδυνάμωσή του και την εμβάθυνση των ερεισμάτων του στην απεγνωσμένη κοινωνία. Σίγουρα δε, θα αναδείκνυε με τον πιο έκδηλο τρόπο ότι το πολιτικό σύστημα φοβάται. Σε πρακτικό επίπεδο, άλλωστε, τίποτε δεν θα εμπόδιζε την «παράνομη» Χρυσή Αυγή να μετονομαστεί και να «λειάνει» πιθανώς ορισμένες απόψεις της, ώστε να συμμετέχει και πάλι νόμιμα στις εκλογές.

Η έξαρση της μισαλλοδοξίας και των φαινομένων ρατσιστικής βίας δεν αντιμετωπίζονται παρά μόνο με καταπολέμηση των αιτίων που τα προκαλούν, ήτοι της παράλυσης -αν όχι παντελούς απουσίας- της κρατικής εξουσίας σε καθημερινό επίπεδο, της αθρόας εισροής εξαθλιωμένων αλλοδαπών και της ενγένει επικρατούσας αίσθησης ανομίας και ανασφάλειας. Τα παραπάνω αποτελούν ορισμένα μόνο αυθεντικά προβλήματα, στα οποία η Χρυσή Αυγή απειλεί να δώσει πραγματικές απαντήσεις, την ώρα που κυβέρνηση και λοιπές κοινοβουλευτικές δυνάμεις αδρανούν, εξυφαίνοντας τον κίνδυνο να μετατραπεί η εν λόγω οργάνωση σε «ελληνική Χεζμπολάχ» (έτσι τη χαρακτήρισε ο πρώην υπουργός Ανδρέας Λοβέρδος σε τηλεοπτική εκπομπή του ΣΚΑΪ στις 12.2.2013).

Τελικά, στο χέρι της πολιτείας είναι να εκλείψουν ή έστω να μειωθούν τα μείζονα κοινωνικά ζητήματα, προκειμένου να περιοριστεί σημαντικά και η ενίσχυση των άκρων.

Περί γερμανικών αποζημιώσεων ο λόγος 15/04/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Επανήλθε στην επικαιρότητα από το «Βήμα της Κυριακής» (7.4.2013) το περίφημο ζήτημα των οικονομικών αξιώσεων της Ελλάδας έναντι της Γερμανίας, οι οποίες προέρχονται από την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το θέμα ανακινήθηκε κατόπιν εντολής του πρωθυπουργού προς τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών, προκειμένου να συσταθεί μια ειδική ομάδα εργασίας στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Τα αποτελέσματα της ενδελεχούς έρευνας των εμπειρογνωμόνων περιλαμβάνονται σε ένα 80σέλιδο πόρισμα, που παραδόθηκε στην πολιτική ηγεσία και -κατά τον προσφιλέστατο ελληνικό τρόπο- διέρρευσε, παρότι χαρακτηρίζεται ως «άκρως απόρρητο».

Σε αδρές γραμμές, η έκθεση της εν λόγω επιτροπής, η οποία βασίζεται σε 761 τόμους(!) αρχειακού υλικού, ήτοι 190.000 διασκορπισμένων σελίδων που ρήμαζαν σε υπόγειες αποθήκες δημοσίων κτιρίων, αναφέρει ότι ουδέποτε η χώρα μας έλαβε αποζημιώσεις, ούτε για το κατοχικό δάνειο, ούτε με τη μορφή πολεμικών επανορθώσεων. Αντιθέτως, επιδικάστηκαν περί τα 115 εκατ. γερμανικών μάρκων σε ιδιώτες που κινήθηκαν νομικά, ώστε να αποζημιωθούν από τα «εθνικοσοσιαλιστικά μέτρα διώξεως», όπως προβλεπόταν στο ν.δ. 4781/1961. Πρώτο συμπέρασμα: ο θιγόμενος πολίτης μπορεί να καταφέρει περισσότερα απ’ ό,τι το ίδιο το κράτος.

Ωστόσο, είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστεί με ακρίβεια το ύψος των απαιτήσεων της Ελλάδας έναντι της Γερμανίας. Υποστηρίζεται ακόμα και από ξένους οικονομολόγους ότι το συνολικό χρέος ανέρχεται στο ιλιγγιώδες ποσό των 575 δισ. δολαρίων. Πιο μετριοπαθείς υπολογισμοί κάνουν λόγο για οφειλές 162 δισ. ευρώ, που επιμερίζονται σε 108 δισ. για την ανοικοδόμηση κατεστραμμένων υποδομών και 54 δισ. για το αναγκαστικό δάνειο, ενώ αντιστοιχούν στο 80% του σημερινού ΑΕΠ. Δεύτερο συμπέρασμα: σε περίπτωση της ευκταίας καταβολής του παραπάνω ποσού, τότε θα καλυπτόταν το μεγαλύτερο μέρος του δημοσίου χρέους της χώρας.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών ανέδειξε το θέμα τονίζοντας ότι «εφόσον είναι να προχωρήσουμε, θα πρέπει να έχουμε ισχυρή νομική βάση, διότι μία τέτοια κίνηση θα είναι περισσότερο νομική και λιγότερο πολιτική». Δυστυχώς, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος φαίνεται ότι λησμονεί μια βασική αρχή της διπλωματίας που επιδρά καταλυτικά και στο διεθνές δίκαιο: την έννοια της ισχύος. Μπορεί σαν Ελλάδα να έχουμε όλα τα δίκια του κόσμου στο συγκεκριμένο ζήτημα, όπως και την καλύτερη νομική υποστήριξη τόσο στο διαπραγματευτικό στάδιο όσο και σε δικαστικό επίπεδο (όπου ενδέχεται να καταλήξουν οι όποιες διακρατικές διαφορές).

Όμως, δεν γίνεται να παραβλέπουμε το συγκείμενο της εποχής, το οποίο αναμφίβολα δεν μας ευνοεί καθόλου. Ποιο δικαστήριο θα δεχτεί να μη δικαιώσει τον πανίσχυρο γερμανικό γίγαντα (όπως ήδη έκανε στην αντίστοιχη διένεξη με την Ιταλία); Ή μήπως περιμένουμε την ίδια τη Γερμανία να «συρθεί» σε διαπραγμάτευση; Στη σωστή, δυστυχώς, βάση ήρθε να μας επαναφέρει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών. Ορθά-κοφτά, αφού απέκλεισε κάθε πιθανότητα αποζημίωσης, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε σημείωσε πως «πολύ πιο σημαντικό από το να οδηγούνται οι άνθρωποι στην Ελλάδα σε εσφαλμένη κατεύθυνση θα ήταν να τους εξηγήσει κανείς τον δρόμο προς τις μεταρρυθμίσεις και να τους συνοδεύσει σε αυτήν την πορεία».

Τελικό συμπέρασμα: την παρούσα στιγμή, οι ελληνικές διεκδικήσεις μόνο ως «στάχτη στα μάτια» του απελπισμένου λαού μπορούν να ιδωθούν. Και ακόμη χειρότερα, να αποτελέσουν λαϊκίστικο παιχνίδι των πολιτικών κομμάτων για «εσωτερική κατανάλωση».

Ένας επιτυχημένος θίασος 08/04/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Ο θίασος άρχισε να δίνει τις πρώτες παραστάσεις περί τα τέλη Ιανουαρίου. Σε καθημερινή σχεδόν βάση και επί πολλές ώρες. Ξεκίνησε με μεγάλες προσδοκίες και πράγματι τις επιβεβαίωσε. Η επιτυχία του ήταν τέτοια, που εξακολουθεί και παίζεται μέχρι σήμερα, και μάλιστα ενδέχεται να διαρκέσει αρκετά παραπάνω. Ίσως προλάβει και τις γιορτές του Πάσχα, όταν το ενδιαφέρον του κόσμου για το θέατρο εντείνεται. Δυστυχώς, όμως, έχουν τη δυνατότητα και το απολαμβάνουν μόνο οι ίδιοι οι συντελεστές και ορισμένοι εκλεκτοί προσκεκλημένοι, οι οποίοι καθημερινά εναλλάσσονται. Εμείς, οι απλοί πολίτες, μαθαίνουμε για τις εξελίξεις στην παράσταση μόνο από όσα διαρρέουν οι ηθοποιοί και η σκηνοθετική ομάδα.

Συνολικά, ο θίασος αποτελείται από δεκατρείς ανθρώπους: άλλοι ηλικιωμένοι και έμπειροι, άλλοι νεότεροι και άβγαλτοι, κάποιοι αδιάφοροι, κάποιοι καριερίστες, οι περισσότεροι φωνακλάδες. Ο σκηνοθέτης, για παράδειγμα, είναι παλιά καραβάνα στο χώρο. Έχει λάβει μέρος, είτε ως σκηνοθέτης είτε ως ηθοποιός, σε πολλά αντίστοιχα θεατρικά. Επομένως, δικαιωματικά μπορούμε να πούμε ότι σήμερα είναι στην πιο μεστή στιγμή της σταδιοδρομίας του. Με καταγωγή από την Κρήτη, δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί του και θέλει να γίνεται πάντα το δικό του. Συχνά έρχεται σε κόντρα με τους υπολοίπους και κυρίως με την πρωταγωνίστρια του έργου, απειλεί ότι θα τα βροντήξει και θα φύγει, διότι φοβάται για την ψυχική του υγεία.

Όποτε πραγματοποιεί την απειλή του και απουσιάζει, τον αντικαθιστά ο βοηθός του. Εκείνος είναι στο ξεκίνημα της σκηνοθετικής καριέρας του, πιο διαλλακτικός και πιο χαλαρός, νομίζει ότι είναι και ωραίος, ενώ έχει ορισμένες προοδευτικές απόψεις για την πορεία του θεάτρου – και όχι μόνο. Η κληρονομιά που του έχει αφήσει ο πατέρας του στο επάγγελμα, ο οποίος έχει αποστρατευτεί πια, τον κάνει να αισθάνεται κάπως περίεργα και αμήχανα, καθώς όλοι τον συγκρίνουν με αυτόν. Προσπαθεί να χαράξει τη δική του διαδρομή, μα δεν του βγαίνει.

Η πιο ενδιαφέρουσα προσωπικότητα του θιάσου είναι, χωρίς αμφιβολία, η πρωταγωνίστρια. Ψηλή, ευθυτενής, επιβλητική. Δεν περνάει ποτέ απαρατήρητη, τόσο λόγω της εξωτερικής εμφάνισης όσο και εξαιτίας της διαπεραστικής φωνής της. Όταν ανεβαίνει στη σκηνή, αρέσκεται να αυτοσχεδιάζει επιδιδόμενη σε τεράστιους μονολόγους, πράγμα που εκνευρίζει τον σκηνοθέτη και τους συναδέλφους της. Καυγαδίζει συχνότατα με αυτούς, ανταλλάσσουν ακόμα και ύβρεις πάνω στον καλλιτεχνικό οίστρο, όμως όλα είναι στα πλαίσια της παράστασης. Εξάλλου, ο πατέρας της -κι αυτός παλαίμαχος της υποκριτικής τέχνης- τη μεγάλωσε με αυστηρότητα και της δίδαξε πώς να κλέβει την παράσταση. Το πετυχαίνει σχεδόν πάντα και με κάθε δυνατό τρόπο. Υπάρχουν φήμες ότι, σε λίγα χρόνια, θα (αυτο)προταθεί για Όσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου.

Τέλος, οι άλλοι ηθοποιοί αρκούνται στο ρόλο του κομπάρσου. Έχουν ορισμένες μόνο λυρικές εξάρσεις. Πριν λίγο καιρό, ένας από αυτούς έσπασε το δάχτυλό του, όταν προσπάθησε να αποσπάσει την προσοχή του σκηνοθέτη και των λοιπών παρευρισκομένων: στις μετέπειτα παραστάσεις συμμετείχε με νάρθηκα στο χέρι. Πιο πρόσφατα, ένας νέος και καλογυμνασμένος ηθοποιός τσαντίστηκε με έναν έκτακτο συμμετέχοντα -επειδή δεν έπαιζε καλά τον ρόλο του- και του πέταξε ένα ποτήρι, με αποτέλεσμα να προκληθούν ζημιές στα μέσα ηχοληψίας. Τέτοιο πάθος για την ηθοποιία.

Αυτή ήταν μια σύντομη παρουσίαση του πιο επιτυχημένου θιάσου των τελευταίων ετών.

Το «ξανθό γένος» και τα ξένα συμφέροντα 01/04/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Οι επίμονες προσπάθειες των Κυπρίων να πείσουν τη Ρωσία να τους συνδράμει στην παρούσα κρίση, τόσο δια του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη (φανατικού όμως αμερικανόφιλου) όσο και μέσω των πιέσεων του ΑΚΕΛ (παραδοσιακά προσκείμενου στην «αρκούδα»), έως τώρα απέβησαν άκαρπες. Το δράμα που εκτυλίσσεται στη γειτονική χώρα μάς κάνει να αναλογιστούμε τι μπορούμε κάθε φορά να περιμένουμε από τον ξένο παράγοντα. Αναρωτιούνται αφελώς κάποιοι: «είναι δυνατόν οι ομόδοξοί μας να μη σπεύδουν να βοηθήσουν τους αδελφούς Κυπρίους;». Θα γίνει κατωτέρω μια συνοπτική προσπάθεια να αποδειχθεί η τραγική αυτή πλάνη, κυρίως όσον αφορά στους Ρώσους – πράγμα που διόλου σημαίνει ότι οι λοιπές χώρες ενεργούν διαφορετικά στην εξωτερική τους πολιτική.

Ξεκινώντας από την εποχή του ρωσοτουρκικού πολέμου (1768-1774) και των «Ορλωφικών», αν όχι και από παλαιότερα, καλλιεργήθηκε ο μύθος της ρωσικής χείρας βοηθείας: ο Κοσμάς ο Αιτωλός παρηγορούσε τους υπόδουλους Ρωμιούς μιλώντας για το «ξανθό γένος» που θα ελευθέρωνε την Πόλη. Προχωρώντας στο χρόνο διαπιστώνει κανείς πως ούτε στην επανάσταση του ’21 δεν είχε ενεργή συμμετοχή η ρωσική αυτοκρατορία, πέραν ελαχίστων εξαιρέσεων και σίγουρα κατόπιν εορτής. [Άλλο μεγάλο θέμα προς συζήτηση οι «φιλέλληνες», όρος που υφίσταται μόνο στη δική μας γλώσσα και ενδεικτικός της νοοτροπίας μας. Οι ξένοι χωρίζονται πάντα σε φιλέλληνες και μισέλληνες ανάλογα με τη στάση που τηρούν απέναντί μας].

Αργότερα, με τον ερχομό των Μπολσεβίκων στην εξουσία, τα τότε συμφέροντά τους επέβαλαν τη φιλική συμπόρευση με τον Κεμάλ, γεγονός που ενμέρει έπαιξε ρόλο και στην αποτυχημένη έκβαση της μικρασιατικής εκστρατείας των Ελλήνων. Στη συνέχεια, οι νικητές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, Στάλιν και Τσόρτσιλ, μοίρασαν τη νοτιανατολική Ευρώπη γράφοντας πάνω σε μια χαρτοπετσέτα την περίφημη «Συμφωνία των ποσοστών»: οι Άγγλοι θα είχαν 90% επιρροή στην Ελλάδα έναντι μόλις 10% των Σοβιετικών. Η εν λόγω συμφωνία δεν γνωστοποιήθηκε τότε σε εκείνους που έπρεπε. Αποτέλεσμα; Οι αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού μάταια να περιμένουν τη βοήθεια από τον «πατερούλη» και η χώρα μας να σύρεται σε έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο.

Η σύγχρονη πραγματικότητα αποδεικνύει ότι, παρόλες τις ιστορικές εμπειρίες, οι Έλληνες -Κύπριοι και Ελλαδίτες- δεν βάζουμε καθόλου μυαλό. Εξακολουθούμε να περιμένουμε με αφύσικη αθωότητα την ξένη, εν προκειμένω τη ρωσική, παρέμβαση, η οποία όμως σπανίως έρχεται και πάντα καθυστερημένα. Πιστεύουμε τελείως λανθασμένα πως η πίστη στην ίδια θρησκεία, στο ίδιο δόγμα, αποτελεί σημαντικότερο παράγοντα από τα εκάστοτε οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα. Αλλά επιπλέον θεωρούμε ότι και οι υπόλοιπες χώρες σκέφτονται το ίδιο συναισθηματικά, όπως εμείς.

Στις δύσκολες ώρες που βιώνουμε, καλό θα είναι αυτοί που έχουν τις τύχες του ελληνισμού στα χέρια τους να συμπεριφερθούν ορθολογικά, πρωτίστως στις διπλωματικές σχέσεις – μη προσμένοντας κανέναν Πούτιν να μας περιβάλλει με «χριστιανική θαλπωρή», πόσω μάλλον τον Ομπάμα ή τη Μέρκελ. Και επιτέλους, ας θυμηθούμε αυτό που μάταια επαναλάμβανε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ότι «δεν υπάρχουν εθνικά δίκαια παρά μόνο εθνικά συμφέροντα».

Αρέσει σε %d bloggers: