jump to navigation

Συνταγματική η έκτακτη εισφορά του ν. 3758/2009: Δημοσιονομική εξυγίανση με «παρωχημένη» νομολογία; 24/09/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Δημοσιεύσεις στο νομικό Τύπο, Δημοσιονομικό Δίκαιο, Συνταγματικό Δίκαιο.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
1 comment so far

[Αναδημοσίευση από περιοδικό «Αρμενόπουλος», 2013, σ. 1332 επ.]

Περίληψη της απόφασης ΟλΣτΕ 1685/2013

Η έκτακτη οικονομική εισφορά του άρθρου 18 του ν. 3758/2009 δεν επιβάλλει απαγορευμένη αναδρομική φορολόγηση κατά την έννοια του άρθρου 78 Συντ., διότι δεν έχει ως αντικείμενο τα εισοδήματα φυσικών προσώπων και σχολαζουσών κληρονομιών του οικονομικού έτους 2008. Ο νομοθέτης απλώς έλαβε υπόψη του τα ενλόγω εισοδήματα ως τα πλέον πρόσφατα και ασφαλή στοιχεία διάγνωσης της (αυξημένης) φοροδοτικής ικανότητας, προκειμένου να εντοπίσει και να επιβαρύνει περισσότερο τους κατά τεκμήριο πλουσιότερους πολίτες, συνυπολογίζοντας περαιτέρω το γεγονός ότι κατά τη δημοσίευση του παραπάνω νόμου δεν είχε ολοκληρωθεί η υποβολή φορολογικών δηλώσεων για το οικονομικό έτος 2009. Με αυτά τα δεδομένα, το ενλόγω κριτήριο δεν παρίσταται απρόσφορο και δεν αντίκειται στο Σύνταγμα (μειοψ.).

Συνταγματικά επιτρεπτή η επιβολή έκτακτης εισφοράς άνευ σχετικής εγγραφής στον τακτικό προϋπολογισμό. Από τις διατάξεις του άρθρου 79 Συντ. δεν εμποδίζεται ο κοινός νομοθέτης, όταν παρίσταται ανάγκη, να επιβάλλει κατά τη διάρκεια του έτους και νέα δημόσια βάρη, τα οποία δεν είχαν συμπεριληφθεί στον κρατικό προϋπολογισμό, στο μέτρο που δεν παραβιάζεται η παρ. 2 του άρθρου 78 Συντ. (μειοψ.).

Μη προσβολή της συνταγματικής αρχής της φορολογικής ισότητας και καθολικότητας του φόρου από την επιβολή της έκτακτης εισφοράς μόνο σε φυσικά πρόσωπα (και σχολάζουσες κληρονομίες). Η μη υπαγωγή σε αυτήν των νομικών προσώπων, τα οποία πάντως επιβαρύνθηκαν με αντίστοιχες έκτακτες εισφορές στα πλαίσια της ίδιας δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, δεν υπερβαίνει τα όρια του νομοθέτη να καθορίζει με γενικά και αντικειμενικά κριτήρια τον ενδεδειγμένο τρόπο και χρόνο φορολόγησης των διαφορετικών κατηγοριών φορολογουμένων και επομένως δεν αντίκειται στο άρθρο 4 παρ. 5 Συντ. (μειοψ.).

(περισσότερα…)

Η εβδομάδα της μαρμότας 16/09/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Κάθε χρόνο, στις αρχές Σεπτεμβρίου, οι Έλληνες είναι καταδικασμένοι να ζουν την «εβδομάδα της μαρμότας»(*). Ξεκάθαρο είναι πως η αναφορά έχει να κάνει με τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, η οποία επαναλαμβάνεται σε ετήσια βάση με ελάχιστες παραλλαγές: είναι ένα κανονικό έθιμο που συνοδεύεται από άπειρα κλισέ. Έτσι και φέτος, δεν θα μπορούσαν να είναι πολύ διαφορετικά τα πράγματα.

Η συμπρωτεύουσα έκλεψε για λίγο τα φώτα της δημοσιότητας από την Αθήνα, από τη στιγμή που οι περισσότεροι πολιτικοί ταγοί της χώρας ανηφόρισαν για να δείξουν το απτό και ανιδιοτελές ενδιαφέρον τους για τα προβλήματα της περιοχής. Οι μεν υποσχέθηκαν λύσεις («όλοι πίσω στις δουλειές σας»), οι δε συνέστησαν υπομονή («τα χειρότερα πέρασαν») και ο καθένας από τη δική του σκοπιά εμφανίστηκε κερδισμένος. Σίγουρο είναι, εξάλλου, ότι έδωσαν μια ώθηση στην κατανάλωση των μαγαζιών, των εστιατορίων και των ξενοδοχείων της Θεσσαλονίκης – όχι βεβαίως στα επίπεδα των ανέφελων και ξέγνοιαστων εποχών με τα δανεικά λεφτά.

Ωστόσο, για τους απλούς κατοίκους, η ΔΕΘ ήταν ανέκαθεν και είναι συνυφασμένη με μια εβδομάδα ταλαιπωρίας: κλειστοί οι βασικοί οδικοί άξονες συνηθέστατα χωρίς λόγο, μποτιλιαρίσματα και κίνηση στους ανοιχτούς δρόμους, φασαρίες και διαδηλώσεις, πλήρης αστυνομοκρατία. Ιδίως τα δύο σαββατοκύριακα, όταν πραγματοποιήθηκε η έλευση του πρωθυπουργού (το πρώτο) και του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης (το δεύτερο), το κέντρο της πόλης μετατράπηκε σε φρούριο αποκλεισμένο από μοτοσικλέτες, περιπολικά, κλούβες και ελικόπτερα υπό το φόβο των επεισοδίων.

Εκτός από τους λογής-λογής πολιτικάντηδες, την άγουσα για την Έκθεση πήραν και γνωστά ονόματα της εγχώριας καλλιτεχνικής σκηνής προσφέροντας ορισμένους εναλλακτικούς τρόπους διασκέδασης στους επισκέπτες. Για παράδειγμα, ο καθένας μπορούσε να συμμετάσχει σε κάποια από τις πολλές ξεχωριστές πορείες που διοργανώθηκαν και πάλι (ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, ΠΑΜΕ κ.ο.κ.) ή να χειροκροτήσει την εμφάνιση του Αντώνη Σαμαρά και το ίδιο βράδυ να θαυμάσει τα κάλλη της Έλενας Παπαρίζου. Τις επόμενες καθημερινές ημέρες, το πρόγραμμα διαμορφώθηκε αρχικά με Πάνο Καμμένο και στη συνέχεια με Κωνσταντίνο Αργυρό, ενώ την παρουσία του Φώτη Κουβέλη επισκίασε ο Νίκος Μακρόπουλος. Από την άλλη, ο Δημήτρης Κουτσούμπας έχασε το στοίχημα της νεολαίας, αφού συνέπεσε με Onirama και Stavento. Τέλος, οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν την Κυριακή με επικό τρόπο, καθώς τη συνέντευξη τύπου του Αλέξη Τσίπρα ακολούθησε η συναυλία του Μιχάλη Χατζηγιάννη.

Πάντως, πέρα από κάθε διάθεση αστεϊσμού, ειλικρινά αναρωτιέται κανείς πότε θα τελειώσει αυτή η «εβδομάδα της μαρμότας»; Πότε θα περιοριστεί η ΔΕΘ στον αμιγώς εμπορικό σκοπό της και θα απαγκιστρωθεί τελείως από τον στραγγαλισμό των πολιτικών και των φτηνών θεαμάτων; Δεν έχει πολύ άδικο ο Κώστας Γιαννακίδης (7.9.2013) που γράφει σκωπτικά στο protagon.gr: «Αν με ρωτήσεις γιατί χρεοκόπησε η χώρα, αυτή τη στιγμή θα σου πω ότι φταίει η Έκθεση».

(*) Ο όρος εδώ χρησιμοποιείται καταχρηστικά, καθότι εμπνευσμένος από τη «μέρα της μαρμότας» της ομώνυμης κινηματογραφικής ταινίας, στην οποία ο πρωταγωνιστής παγιδεύεται στο χρόνο και είναι αναγκασμένος να ζει ξανά και ξανά την ίδια μέρα. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα αμερικάνικο έθιμο -παρόμοιο με τα δικά μας μερομήνια-, σύμφωνα με το οποίο στις 2 Φεβρουαρίου μαζεύεται πλήθος κόσμου στην Πενσυλβανία για να προβλέψει τον καιρό των προσεχών εβδομάδων (πότε θα έρθει η άνοιξη) και βασίζεται στη συμπεριφορά του συμπαθούς ζώου που αποκαλείται μαρμότα.

Περί «βλαχοδημάρχων» και «βλαχοψηφοφόρων» 09/09/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Ενώπιον της κεντρικής επιτροπής του κόμματός του, ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε να δώσει το εναρκτήριο λάκτισμα της αντιπαράθεσης ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών που θα διεξαχθούν τον προσεχή Μάιο. Χρησιμοποίησε μάλιστα σκληρό λεξιλόγιο μιλώντας περί «βλαχοδήμαρχων που έχουν εκλεγεί από ΝΔ και ΠΑΣΟΚ και πρέπει να σαρωθούν». Με τον τρόπο αυτό, θέλησε εξαρχής να καταστήσει ξεκάθαρο πως δεν πρόκειται να συναινέσει σε κανενός είδους σύμπραξη με στελέχη που είτε ανήκουν στα δύο κόμματα της συγκυβέρνησης είτε θα στηριχθούν εκ νέου από αυτά εμφανιζόμενα με το μανδύα των υπερκομματικών υποψηφιοτήτων.

Λογικό ήταν η συγκεκριμένη αποστροφή του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης να ξεσηκώσει θύελλα συζητήσεων, με πληθώρα σχολίων και τοποθετήσεων από διάφορα πρόσωπα. Ενδεικτικά, ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας υποστήριξε ότι «σε μία περίοδο που όλοι οι δήμοι δίνουν αγώνα επιβίωσης, που προσπαθούν σε συνθήκες παρατεταμένης οικονομικής κρίσης να αναπληρώσουν την υποχώρηση του κοινωνικού κράτους και να στηρίξουν τους οικονομικά αδύναμους πολίτες, ο κ. Τσίπρας ξαναδιαιρεί τους δημάρχους ανάλογα με ποια κόμματα τους είχαν υποστηρίξει στις εκλογές, χρησιμοποιώντας όρους και αντιλήψεις που παραπέμπουν στο διχασμό των δεκαετιών του ‘50 και του ‘60». Ο υπουργός Εσωτερικών, από την πλευρά του, έκανε λόγο για «ύβρη στην ίδια την τοπική αυτοδιοίκηση», ενώ με την προκείμενη αναφορά διαφώνησε και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Τσουκαλάς.

Ωστόσο, ακόμα και αν απορεί κανείς με τη χρήση -και δη με τάση ισοπεδωτικής γενίκευσης- του όρου «βλαχοδήμαρχοι», δεν μπορεί εύκολα να διαφωνήσει με το ουσιαστικό περιεχόμενό του. Πράγματι, η τοπική αυτοδιοίκηση αποτελεί τεκμηριωμένα πια την πρωταθλήτρια διαφθοράς και τον βασικό πυρήνα διαπλοκής στη χώρα: απευθείας αναθέσεις έργων, εκβιάσεις, δωροδοκίες, υπεξαιρέσεις, παράνομοι διορισμοί, ρουσφέτια, εξυπηρέτηση μικροσυμφερόντων συνιστούν -εδώ και χρόνια- δυστυχώς τον κανόνα λειτουργίας των αιρετών τοπικών αρχών.

Ο κατάλογος με τα ονόματα των δημάρχων, αντιδημάρχων, δημοτικών συμβούλων, περιφερειαρχών και πρώην νομαρχών, οι οποίοι εμπλέκονται σε σκάνδαλα διασπάθισης δημοσίου χρήματος και κατηγορούνται για παράβαση καθήκοντος, είναι ατελείωτος. Τα εισαγγελικά γραφεία ανά την Ελλάδα δεν προλαβαίνουν να ασκούν ποινικές διώξεις και να σχηματίζουν δικογραφίες. Κάποιοι ήδη είναι κατάδικοι, άλλοι υπόδικοι και ακόμα περισσότεροι έχουν τεθεί σε αργία αναμένοντας την οριστική ετυμηγορία της δικαιοσύνης. Η αλήθεια είναι πως η τραγική πλειοψηφία αυτών προέρχονται από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ.

Βεβαίως, πέρα από τη σχετική επισήμανση, ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ παρέλειψε εντελώς να αναφερθεί στην ευθύνη των «βλαχοψηφοφόρων» που ανέδειξαν με δημοκρατικές διαδικασίες, ανέχτηκαν και πολλές φορές επανεξέλεξαν αυτούς τους «βλαχοδημάρχους». Οι αυτοδιοικητικοί άρχοντες δεν έπεσαν από τον ουρανό, είναι σαρξ εκ της σαρκός των τοπικών κοινωνιών. Συνεπώς, καμία δικαιολογία δεν μπορεί να φανεί αρκετά πειστική για να λειτουργήσει ως άλλοθι στη συμπεριφορά των «βλαχοψηφοφόρων».

Τελικά, οι επερχόμενες αρχαιρεσίες της τοπικής αυτοδιοίκησης (ιδίως αν εφαρμοστεί ο διαφορετικός τρόπος εκλογής, όπως συζητείται) αποτελούν μεγάλη ευκαιρία αφενός για τη συνειδητοποίηση της τεράστιας δύναμης και της συνεπαγόμενης ευθύνης που έχουν οι «βλαχοψηφοφόροι», αφετέρου δε για την απομάκρυνση των λογής-λογής «βλαχοδημάρχων» και την καταψήφιση των επίδοξων αντικαταστατών τους, ανεξαρτήτως του κομματικού χώρου στον οποίο ανήκουν.

Αρέσει σε %d bloggers: