jump to navigation

Κεντροαριστερά μόνη(;) ψάχνεται 04/11/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Η κουβέντα για το μέλλον της κεντροαριστεράς δεν είναι κάτι καινούριο ούτε στην Ευρώπη ούτε στην Ελλάδα. Στη χώρα μας ξεκίνησε κατόπιν των διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων του περασμένου έτους και κυρίως με αφορμή τα αποτελέσματά τους, που κατέστησαν αναγκαία τη σύμπραξη του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ με την (κεντρο)δεξιά ΝΔ για το σχηματισμό κυβέρνησης.

Σε γενικές γραμμές, τα δεδομένα είναι γνωστά: ο μικρός πυλώνας της αρχικά τρικομματικής συγκυβέρνησης αποχώρησε, με αποτέλεσμα να παραμείνουν οι δύο μέχρι πρότινος πρωταγωνιστές του δικομματισμού να εξασφαλίζουν την κυβερνητική σταθερότητα. [Ανάλογο προηγούμενο βρίσκει κανείς στη Γερμανία, όπου το 2005 έγινε πράξη ο λεγόμενος «μεγάλος συνασπισμός» ανάμεσα στο χριστιανοδημοκρατικό και το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, ενώ αντίστοιχες εξελίξεις κυοφορούνται και σήμερα, με επικεφαλής και πάλι την Άνγκελα Μέρκελ.]

Έκτοτε, οι συζητήσεις για τη στάση των εν λόγω κομμάτων-εκφραστών της κεντροαριστεράς δεν έπαψαν να μονοπωλούν το ενδιαφέρον των ίδιων των σχηματισμών, αλλά και να απασχολούν ένα σεβαστό κομμάτι της κοινής γνώμης. Ενδεικτικό των έντονων διεργασιών αποτελεί ένα κείμενο-προσκλητήριο σε όλες τις κεντροαριστερές δυνάμεις από 58 εξέχοντα πρόσωπα που προτείνουν μεταξύ άλλων τη δημιουργία ενός ενιαίου φορέα (στα πρότυπα της επιτυχημένης ιταλικής «Ελιάς»), υπό τη σκέπη του οποίου θα συστεγαστούν όσοι αυτοπροσδιορίζονται ανάμεσα στη δεξιά και στη νεοκομμουνιστική αριστερά. Συνεπώς, προφανές είναι πως απευθύνεται σε ένα αρκετά ευρύ φάσμα ανθρώπων, συλλογικών κινήσεων και κομμάτων, που καλούνται να συγκλίνουν και να συστήσουν ένα νέο πολιτικό μόρφωμα με ορίζοντα τις προσεχείς εκλογές για την ευρωβουλή και την τοπική αυτοδιοίκηση.

Αν διαβάσει κάποιος προσεκτικά τη συγκεκριμένη διακήρυξη, δύσκολα θα διαφωνήσει με το περιεχόμενό της. Βεβαίως, το γεγονός αυτό μπορεί να σημαίνει είτε ότι πρόκειται για μια ακόμα καλογραμμένη έκθεση ιδεών είτε ότι εμπεριέχει πολλές κοινοτοπίες, οι οποίες δεν αμφισβητούνται πλέον από τους περισσότερους. Σε κάθε περίπτωση, όμως, φαίνεται να έχει γίνει αντιληπτό στους πόλους της κεντροαριστεράς (τουλάχιστον στους υπογράφοντες) ότι πιθανή αυτόνομη κάθοδος του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ στις επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις μάλλον θα ισοδυναμεί με πολιτική αυτοχειρία.

Ωστόσο, η υπό διερεύνηση κίνηση -παρά τις όποιες καλές προθέσεις έχουν οι εμπνευστές της- πάσχει ιδίως για συμβολικούς και επικοινωνιακούς λόγους. Πρώτον, όπως εντόπισε ο δημοσιογράφος Πάσχος Μανδραβέλης σε άρθρο του στην Καθημερινή (17.10.2013), ο μέσος όρος ηλικίας των 58 είναι «57 και κάτι»! Αλήθεια, πόσο μπορούν να επηρεάσουν τη νεολαία, τους χιλιάδες ανέργους και τον μέσο οικογενειάρχη Έλληνα τα σωστά μα επαναλαμβανόμενα λόγια ορισμένων επιτυχημένων 60άρηδων διανοούμενων; Δεύτερον, ξεκάθαρο είναι πως οι 58 δίνουν προτεραιότητα στις ιδέες εν αντιθέσει με τα πρόσωπα. Με τον τρόπο αυτό, παραγνωρίζουν τη σημασία ανεύρεσης ενός χαρισματικού -ει δυνατόν, νέου ηλικιακά- προσώπου, που θα αναλάβει να ενσαρκώσει τις προκείμενες πολιτικές αρχές και να σηκώσει το βάρος του όλου εγχειρήματος. Ποιος εχέφρων δεν κατανοεί πως η εκτίναξη των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ οφείλεται προπαντός στη σταδιακή μετατροπή του σε αρχηγοκεντρικό κόμμα;

Τελικά, έχει δίκιο ο συγγραφέας Νίκος Δήμου που σχολιάζει συναφώς: «Ναι, μας χρειάζεται ένας κεντροαριστερός Τσίπρας. Πιο καλλιεργημένος, πιο έξυπνος αλλά εξίσου γοητευτικός και ελκυστικός… Αν δεν βρεθεί κάποιος ουσιαστικός ηγέτης, δέκα διακηρύξεις να γράψουν 200 σοφοί, δεν θα γίνει τίποτα».

Ο αμέτοχος Πρόεδρος της Δημοκρατίας 25/06/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία, Δημοσιεύσεις στο νομικό Τύπο.
Tags: , , , , , , , , , , , , , ,
1 comment so far

Τα τελευταία χρόνια, ιδίως από το 2009 και έπειτα, παρατηρείται η συστηματική προσφυγή της εκάστοτε κυβέρνησης στην έκδοση πράξεων νομοθετικών περιεχομένου (π.ν.π.), προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα ποικίλα αναφυόμενα προβλήματα κατά την ενάσκηση της πολιτικής τους.

Πιο πρόσφατο παράδειγμα αποτέλεσε η από 10.6.2013 π.ν.π., η οποία δίνει τη δυνατότητα σε υπουργούς να προχωρούν σε συγχωνεύσεις φορέων ή να αποφασίζουν το κλείσιμό τους. Με τον τρόπο αυτό μεθοδεύτηκε το «λουκέτο» στην ΕΡΤ, θέμα που έχει ήδη κορεστεί και εδώ μόνο ως αφετηρία διατύπωσης ορισμένων σκέψεων θα λειτουργήσει. Στην πραγματικότητα, η επαφή μας με το θεσμό των π.ν.π. είναι πλέον συχνότερη παρά ποτέ, ενώ πιθανότατα θα συνεχίσει να προτιμάται από την εκτελεστική εξουσία πρωτίστως λόγω της ταχύτερης σε σχέση με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία λήψης των αναγκαίων μέτρων και επίτευξης των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων.

Η δυνατότητα έκδοσης π.ν.π. προβλέπεται στο άρθρο 44 παρ. 1 του Συντάγματος: «Σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί, ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, να εκδίδει πράξεις νομοθετικού περιεχομένου(…)». Από μια απλή ανάγνωση της προκείμενης ρύθμισης προκύπτει ότι, πέραν της ουσιαστικής προϋπόθεσης -ήτοι της ύπαρξης έκτακτων περιπτώσεων εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης-, για την έκδοση π.ν.π. απαιτείται η σύμπραξη του Υπουργικού Συμβουλίου και του Προέδρου της Δημοκρατίας (ΠτΔ).

Υποστηρίζεται στη θεωρία του Συνταγματικού Δικαίου ότι η εν λόγω συμμετοχή του ΠτΔ είναι καθαρά τυπική και συνεπώς αυτός υποχρεούται, εφόσον η κυβέρνηση του προτείνει την έκδοση π.ν.π., να την υπογράψει. Ωστόσο, η αντίληψη αυτή δεν στηρίζεται ευθέως στο γράμμα του Συντάγματος: αντιθέτως, η δυνητική διατύπωση («μπορεί…να εκδίδει») οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο ΠτΔ διαθέτει διακριτική ευχέρεια στην έκδοση π.ν.π. και σε καμία περίπτωση δεν έχει δέσμια αρμοδιότητα.

Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει κανείς αν προσεκτικά διαβάσει τι προβλέπεται και ως προς τις άλλες αρμοδιότητες του ΠτΔ, οι οποίες εξάλλου είναι «μόνο όσες του απονέμουν ρητά το Σύνταγμα και οι νόμοι που είναι σύμφωνοι μ’ αυτό» (άρθρο 50) και όσες του έχουν απομείνει μετά την αναθεώρηση του 1986. Ενδεικτικά, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ΠτΔ δεν έχει δυνατότητα να ενεργήσει ή ακόμη και να απέχει από μία ενέργεια, ο συνταγματικός νομοθέτης είναι σαφής: έτσι, ο ΠτΔ «διορίζει τον Πρωθυπουργό» (άρθρο 37 παρ. 1), «συγκαλεί τη Βουλή» (άρθρο 40 παρ. 1), «εκδίδει τα διατάγματα» (άρθρο 43 παρ. 1). Όμως, όταν ο ΠτΔ έχει ένα -έστω περιορισμένο- περιθώριο κινήσεων, το Σύνταγμα είναι και πάλι ξεκάθαρο: πράγματι, ο ΠτΔ «μπορεί να αναστείλει τις εργασίες της βουλευτικής συνόδου» (άρθρο 40 παρ. 2), «μπορεί να διαλύσει τη Βουλή» (άρθρο 41 παρ. 1), «μπορεί να αναπέμψει στη Βουλή νομοσχέδιο» (άρθρο 42 παρ. 1).

Δυστυχώς, η πολιτική πρακτική τόσο από την πλευρά των κυβερνήσεων όσο και εκ μέρους των προσώπων που διετέλεσαν ΠτΔ, από τη Μεταπολίτευση έως σήμερα, έχουν καταστήσει τον τελευταίο αδρανή και αμέτοχο παρατηρητή της δημόσιας ζωής της χώρας. Δύο πιθανές εξελίξεις διαφαίνονται στον ορίζοντα: είτε ο ΠτΔ θα ασκήσει πραγματικά εκείνες τις συνταγματικές αρμοδιότητες στις οποίες έχει ακόμα ορισμένη διακριτική ευχέρεια, είτε θα πρέπει να του αφαιρεθούν και αυτές στην επόμενη αναθεώρηση. Το έσχατο, τουλάχιστον, θα ήταν ένα δείγμα ειλικρίνειας.

Ένας χρόνος μετά τις εκλογές: οι τρεις πυλώνες 17/06/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Στις 17 Ιουνίου 2012, μετά από ένα διάστημα ουσιαστικής ακυβερνησίας εξαιτίας των αναπάντεχων(;) αποτελεσμάτων των εκλογών της 6ης Μαΐου, οι Έλληνες ψηφοφόροι κλήθηκαν να προσέλθουν εκ νέου στις κάλπες. Με την ψήφο τους έδωσαν την πρωτοκαθεδρία στη Νέα Δημοκρατία αναγκάζοντάς την όμως να συνεταιριστεί με το ΠΑΣΟΚ και τη Δημοκρατική Αριστερά, προκειμένου να κυβερνηθεί η χώρα. Εξύψωσαν δε τον ΣΥΡΙΖΑ ως κύριο αντιπολιτευτικό πυρήνα και καθιέρωσαν τη Χρυσή Αυγή στα κοινοβουλευτικά έδρανα. Σήμερα, δράττοντας την ευκαιρία από τη συμπλήρωση ενός έτους από τις κρισιμότερες εκλογές της Μεταπολίτευσης (μέχρι τις επόμενες), παρίσταται η ανάγκη επαναπροσέγγισης της κομματικής γεωγραφίας, βάσει και των πιο πρόσφατων δημοσκοπικών δεδομένων.

Καταρχάς, η κυβέρνηση των τριών εταίρων απολαμβάνει ακόμα την ανοχή της πλειοψηφίας -έστω- των φοβισμένων πολιτών. Ο πρωθυπουργός αφενός καρπώνεται σε μεγάλο βαθμό την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη και αφετέρου κερδίζει πόντους από το γεγονός ότι επιδεικνύει ένα στοιχειώδες σθένος, τόσο στις διεθνείς επαφές του όσο και στις εσωτερικές διαμάχες, που είχε εκλείψει τα τελευταία χρόνια. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο αυτό που επισημαίνει ο πρόεδρος της εταιρείας GPO Τάκης Θεοδωρικάκος (30.5.2013) στην aixmi.gr ότι ο Αντώνης Σαμαράς «πέτυχε κάτι που στις δημοσκοπήσεις τα τελευταία 13 χρόνια δεν είχε ξανασυμβεί. Το πρώτο κόμμα στις εκλογές, που βρέθηκε γρήγορα δημοσκοπικά στη δεύτερη θέση, να ξαναπεράσει μπροστά».

Σε αυτό το (οριακό) προβάδισμα της ΝΔ συμβάλλει και το ίδιο το κόμμα της μείζονος αξιωματικής αντιπολίτευσης, το οποίο αδυνατεί προσώρας να συνθέσει ένα αξιόπιστο, ρεαλιστικό πρόγραμμα που θα δώσει προοπτική και όραμα στην απελπισμένη κοινωνία. Ο Αλέξης Τσίπρας αρκείται σε μια στείρα και παλαιάς κοπής καταγγελτική πολιτική, με αποτέλεσμα να μην πείθει μέχρι τώρα τους πολλούς παρά τις διαφαινόμενες ελπίδες μελλοντικής διακυβέρνησης (αλήθεια, ακολουθώντας ποια κατεύθυνση και συνεργαζόμενος με ποιους;). Ενδεικτική της αδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ να αποκτήσει ευρύτερη δυναμική είναι η αντίληψη των περισσότερων που, από τη μία, θεωρούν πως τα πράγματα θα ήταν χειρότερα με τον εν λόγω σχηματισμό στο «τιμόνι» και, από την άλλη, δεν πιστεύουν ούτε ότι θα καταργούσε το μνημόνιο.

Το μοναδικό κόμμα, όμως, που ανεβάζει τα ποσοστά του σε σχέση με τα αντίστοιχα των περσινών εκλογών -και μάλιστα, σημαντικά- είναι η Χρυσή Αυγή, πίσω από την οποία συμπαρατάσσονται σταθερά όσοι έχουν απογοητευτεί πλήρως από το πολιτικό σύστημα και την ολοφάνερη ανικανότητά του να αντιμετωπίσει καίρια κοινωνικά ζητήματα, όπως ασφάλεια, λαθρομετανάστευση, ανεργία.

Ασθμαίνοντας ακολουθούν το απαξιωμένο ΠΑΣΟΚ και η επαμφοτερίζουσα ΔΗΜΑΡ, που απειλούνται σοβαρά με καταβαράθρωση, οι «φυλλορροούντες» Ανεξάρτητοι Έλληνες και το αδιάφορα επαναλαμβανόμενο ΚΚΕ. Επίσης, λόγω της επικρατούσας ρευστότητας, ενδιαφέρον παρουσιάζει η ολοένα αυξανόμενη τάση δημιουργίας νέων σχηματισμών, πόλων και ομάδων σε κάθε πλευρά του ιδεολογικού φάσματος. Κανείς δεν μπορεί, βεβαίως, να μαντέψει ποιοι από αυτούς θα αντέξουν στο πέρασμα του χρόνου, αν θα συμμαχήσουν μεταξύ τους και πόσοι θα εξαϋλωθούν.

Εν κατακλείδι και υπό τις παρούσες συνθήκες, έχει δημιουργηθεί ένα τριπολικό σύστημα (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΧΑ), με αυτούς τους τρεις να αποτελούν -καλώς ή κακώς- τους βασικούς πυλώνες του κομματικού τοπίου και τους υπόλοιπους να έπονται αγκομαχώντας.

Αρέσει σε %d bloggers: