jump to navigation

Η εβδομάδα της μαρμότας 16/09/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Κάθε χρόνο, στις αρχές Σεπτεμβρίου, οι Έλληνες είναι καταδικασμένοι να ζουν την «εβδομάδα της μαρμότας»(*). Ξεκάθαρο είναι πως η αναφορά έχει να κάνει με τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, η οποία επαναλαμβάνεται σε ετήσια βάση με ελάχιστες παραλλαγές: είναι ένα κανονικό έθιμο που συνοδεύεται από άπειρα κλισέ. Έτσι και φέτος, δεν θα μπορούσαν να είναι πολύ διαφορετικά τα πράγματα.

Η συμπρωτεύουσα έκλεψε για λίγο τα φώτα της δημοσιότητας από την Αθήνα, από τη στιγμή που οι περισσότεροι πολιτικοί ταγοί της χώρας ανηφόρισαν για να δείξουν το απτό και ανιδιοτελές ενδιαφέρον τους για τα προβλήματα της περιοχής. Οι μεν υποσχέθηκαν λύσεις («όλοι πίσω στις δουλειές σας»), οι δε συνέστησαν υπομονή («τα χειρότερα πέρασαν») και ο καθένας από τη δική του σκοπιά εμφανίστηκε κερδισμένος. Σίγουρο είναι, εξάλλου, ότι έδωσαν μια ώθηση στην κατανάλωση των μαγαζιών, των εστιατορίων και των ξενοδοχείων της Θεσσαλονίκης – όχι βεβαίως στα επίπεδα των ανέφελων και ξέγνοιαστων εποχών με τα δανεικά λεφτά.

Ωστόσο, για τους απλούς κατοίκους, η ΔΕΘ ήταν ανέκαθεν και είναι συνυφασμένη με μια εβδομάδα ταλαιπωρίας: κλειστοί οι βασικοί οδικοί άξονες συνηθέστατα χωρίς λόγο, μποτιλιαρίσματα και κίνηση στους ανοιχτούς δρόμους, φασαρίες και διαδηλώσεις, πλήρης αστυνομοκρατία. Ιδίως τα δύο σαββατοκύριακα, όταν πραγματοποιήθηκε η έλευση του πρωθυπουργού (το πρώτο) και του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης (το δεύτερο), το κέντρο της πόλης μετατράπηκε σε φρούριο αποκλεισμένο από μοτοσικλέτες, περιπολικά, κλούβες και ελικόπτερα υπό το φόβο των επεισοδίων.

Εκτός από τους λογής-λογής πολιτικάντηδες, την άγουσα για την Έκθεση πήραν και γνωστά ονόματα της εγχώριας καλλιτεχνικής σκηνής προσφέροντας ορισμένους εναλλακτικούς τρόπους διασκέδασης στους επισκέπτες. Για παράδειγμα, ο καθένας μπορούσε να συμμετάσχει σε κάποια από τις πολλές ξεχωριστές πορείες που διοργανώθηκαν και πάλι (ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, ΠΑΜΕ κ.ο.κ.) ή να χειροκροτήσει την εμφάνιση του Αντώνη Σαμαρά και το ίδιο βράδυ να θαυμάσει τα κάλλη της Έλενας Παπαρίζου. Τις επόμενες καθημερινές ημέρες, το πρόγραμμα διαμορφώθηκε αρχικά με Πάνο Καμμένο και στη συνέχεια με Κωνσταντίνο Αργυρό, ενώ την παρουσία του Φώτη Κουβέλη επισκίασε ο Νίκος Μακρόπουλος. Από την άλλη, ο Δημήτρης Κουτσούμπας έχασε το στοίχημα της νεολαίας, αφού συνέπεσε με Onirama και Stavento. Τέλος, οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν την Κυριακή με επικό τρόπο, καθώς τη συνέντευξη τύπου του Αλέξη Τσίπρα ακολούθησε η συναυλία του Μιχάλη Χατζηγιάννη.

Πάντως, πέρα από κάθε διάθεση αστεϊσμού, ειλικρινά αναρωτιέται κανείς πότε θα τελειώσει αυτή η «εβδομάδα της μαρμότας»; Πότε θα περιοριστεί η ΔΕΘ στον αμιγώς εμπορικό σκοπό της και θα απαγκιστρωθεί τελείως από τον στραγγαλισμό των πολιτικών και των φτηνών θεαμάτων; Δεν έχει πολύ άδικο ο Κώστας Γιαννακίδης (7.9.2013) που γράφει σκωπτικά στο protagon.gr: «Αν με ρωτήσεις γιατί χρεοκόπησε η χώρα, αυτή τη στιγμή θα σου πω ότι φταίει η Έκθεση».

(*) Ο όρος εδώ χρησιμοποιείται καταχρηστικά, καθότι εμπνευσμένος από τη «μέρα της μαρμότας» της ομώνυμης κινηματογραφικής ταινίας, στην οποία ο πρωταγωνιστής παγιδεύεται στο χρόνο και είναι αναγκασμένος να ζει ξανά και ξανά την ίδια μέρα. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα αμερικάνικο έθιμο -παρόμοιο με τα δικά μας μερομήνια-, σύμφωνα με το οποίο στις 2 Φεβρουαρίου μαζεύεται πλήθος κόσμου στην Πενσυλβανία για να προβλέψει τον καιρό των προσεχών εβδομάδων (πότε θα έρθει η άνοιξη) και βασίζεται στη συμπεριφορά του συμπαθούς ζώου που αποκαλείται μαρμότα.

Advertisements

Ένας χρόνος μετά τις εκλογές: οι τρεις πυλώνες 17/06/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Στις 17 Ιουνίου 2012, μετά από ένα διάστημα ουσιαστικής ακυβερνησίας εξαιτίας των αναπάντεχων(;) αποτελεσμάτων των εκλογών της 6ης Μαΐου, οι Έλληνες ψηφοφόροι κλήθηκαν να προσέλθουν εκ νέου στις κάλπες. Με την ψήφο τους έδωσαν την πρωτοκαθεδρία στη Νέα Δημοκρατία αναγκάζοντάς την όμως να συνεταιριστεί με το ΠΑΣΟΚ και τη Δημοκρατική Αριστερά, προκειμένου να κυβερνηθεί η χώρα. Εξύψωσαν δε τον ΣΥΡΙΖΑ ως κύριο αντιπολιτευτικό πυρήνα και καθιέρωσαν τη Χρυσή Αυγή στα κοινοβουλευτικά έδρανα. Σήμερα, δράττοντας την ευκαιρία από τη συμπλήρωση ενός έτους από τις κρισιμότερες εκλογές της Μεταπολίτευσης (μέχρι τις επόμενες), παρίσταται η ανάγκη επαναπροσέγγισης της κομματικής γεωγραφίας, βάσει και των πιο πρόσφατων δημοσκοπικών δεδομένων.

Καταρχάς, η κυβέρνηση των τριών εταίρων απολαμβάνει ακόμα την ανοχή της πλειοψηφίας -έστω- των φοβισμένων πολιτών. Ο πρωθυπουργός αφενός καρπώνεται σε μεγάλο βαθμό την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη και αφετέρου κερδίζει πόντους από το γεγονός ότι επιδεικνύει ένα στοιχειώδες σθένος, τόσο στις διεθνείς επαφές του όσο και στις εσωτερικές διαμάχες, που είχε εκλείψει τα τελευταία χρόνια. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο αυτό που επισημαίνει ο πρόεδρος της εταιρείας GPO Τάκης Θεοδωρικάκος (30.5.2013) στην aixmi.gr ότι ο Αντώνης Σαμαράς «πέτυχε κάτι που στις δημοσκοπήσεις τα τελευταία 13 χρόνια δεν είχε ξανασυμβεί. Το πρώτο κόμμα στις εκλογές, που βρέθηκε γρήγορα δημοσκοπικά στη δεύτερη θέση, να ξαναπεράσει μπροστά».

Σε αυτό το (οριακό) προβάδισμα της ΝΔ συμβάλλει και το ίδιο το κόμμα της μείζονος αξιωματικής αντιπολίτευσης, το οποίο αδυνατεί προσώρας να συνθέσει ένα αξιόπιστο, ρεαλιστικό πρόγραμμα που θα δώσει προοπτική και όραμα στην απελπισμένη κοινωνία. Ο Αλέξης Τσίπρας αρκείται σε μια στείρα και παλαιάς κοπής καταγγελτική πολιτική, με αποτέλεσμα να μην πείθει μέχρι τώρα τους πολλούς παρά τις διαφαινόμενες ελπίδες μελλοντικής διακυβέρνησης (αλήθεια, ακολουθώντας ποια κατεύθυνση και συνεργαζόμενος με ποιους;). Ενδεικτική της αδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ να αποκτήσει ευρύτερη δυναμική είναι η αντίληψη των περισσότερων που, από τη μία, θεωρούν πως τα πράγματα θα ήταν χειρότερα με τον εν λόγω σχηματισμό στο «τιμόνι» και, από την άλλη, δεν πιστεύουν ούτε ότι θα καταργούσε το μνημόνιο.

Το μοναδικό κόμμα, όμως, που ανεβάζει τα ποσοστά του σε σχέση με τα αντίστοιχα των περσινών εκλογών -και μάλιστα, σημαντικά- είναι η Χρυσή Αυγή, πίσω από την οποία συμπαρατάσσονται σταθερά όσοι έχουν απογοητευτεί πλήρως από το πολιτικό σύστημα και την ολοφάνερη ανικανότητά του να αντιμετωπίσει καίρια κοινωνικά ζητήματα, όπως ασφάλεια, λαθρομετανάστευση, ανεργία.

Ασθμαίνοντας ακολουθούν το απαξιωμένο ΠΑΣΟΚ και η επαμφοτερίζουσα ΔΗΜΑΡ, που απειλούνται σοβαρά με καταβαράθρωση, οι «φυλλορροούντες» Ανεξάρτητοι Έλληνες και το αδιάφορα επαναλαμβανόμενο ΚΚΕ. Επίσης, λόγω της επικρατούσας ρευστότητας, ενδιαφέρον παρουσιάζει η ολοένα αυξανόμενη τάση δημιουργίας νέων σχηματισμών, πόλων και ομάδων σε κάθε πλευρά του ιδεολογικού φάσματος. Κανείς δεν μπορεί, βεβαίως, να μαντέψει ποιοι από αυτούς θα αντέξουν στο πέρασμα του χρόνου, αν θα συμμαχήσουν μεταξύ τους και πόσοι θα εξαϋλωθούν.

Εν κατακλείδι και υπό τις παρούσες συνθήκες, έχει δημιουργηθεί ένα τριπολικό σύστημα (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΧΑ), με αυτούς τους τρεις να αποτελούν -καλώς ή κακώς- τους βασικούς πυλώνες του κομματικού τοπίου και τους υπόλοιπους να έπονται αγκομαχώντας.

Προσμένοντας την (επ)ανάσταση 08/05/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Αρθρογραφία.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Τη Μεγάλη Πέμπτη που μας πέρασε, ο πρωθυπουργός έδωσε σαφή εντολή σε όλους τους υπουργούς να παραμείνουν στα γραφεία τους -λες και δεν όφειλαν να το πράξουν!- προκειμένου να συνεχίσουν το κυβερνητικό έργο. Ποτέ δεν θα μάθουμε αν πράγματι και ποιοι συγκεκριμένοι υπουργοί (δεν) έλειψαν από τις θέσεις τους την εν λόγω ημέρα. Αλλά και πότε εν τέλει εξέδραμαν προς τον τόπο προορισμού τους, καθώς και πότε επέστρεψαν στα καθήκοντά τους.

Σε κάθε περίπτωση, το άσχημο είναι πως θεωρείται πια αυτονόητο να ξεκουράζονται και μάλιστα για μεγάλα χρονικά διαστήματα -Πάσχα, Χριστούγεννα, καλοκαίρι, τα περισσότερα σαββατοκύριακα- αυτοί που έχουν τις τύχες της χώρας στα χέρια τους. Και επιπλέον, ξεχνούν την πραγματική σημασία του λειτουργήματός τους: ότι, δηλαδή, υπουργός δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά υπηρέτης του λαού. [Αρκετά χρόνια παλαιότερα, το καλοκαίρι του 1978, ο τότε νεοεισελθών στην κυβέρνηση και στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, Κώστας Μητσοτάκης, ανέλαβε να ζητήσει από τον πρωθυπουργό λίγες ημέρες άδειας, για να ξεκουραστούν οι καταπονημένοι υπουργοί ενόψει του Δεκαπενταύγουστου. Βλοσυρός πάντα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, απευθύνθηκε στο υπουργικό συμβούλιο λέγοντας: «Αν θέλει κανείς να ξεκουραστεί, ας μου το πει να τον ξεκουράσω τώρα»!]

Εσχάτως, έρχονται στη φόρα -με αξιοπρόσεκτη συχνότητα- διάφορες ιστορίες από την καθημερινότητα του Δημοσίου, που μας κάνουν όλους να μένουμε με το στόμα ανοιχτό. Άλλοτε ακούμε για υπαλλήλους που απουσιάζουν αδικαιολόγητα από τη θέση τους με νόμιμη ή όχι άδεια (οι λεγόμενοι «κοπανατζήδες»), άλλοτε για εκείνους που πηγαίνουν το πρωί στη δουλειά τους, χτυπούν την κάρτα τους και στη συνέχεια εξαφανίζονται (οι αποκαλούμενοι και «φαντάσματα»). Ανακαλύπτονται δε περιπτώσεις υπαλλήλων που κατέθεσαν πλαστά πτυχία για να προσληφθούν και εξακολουθούν να καταλαμβάνουν δημόσιες θέσεις ή άλλων που καταδικάστηκαν για κακουργήματα και συνεχίζουν να πληρώνονται από τον κρατικό κορβανά.

Δεν είναι της ώρας να προσπαθήσουμε έστω να απαριθμήσουμε τα όσα τραγελαφικά συνέβαιναν και δυστυχώς συμβαίνουν ακόμα στη δημόσια ζωή του τόπου, είτε πρόκειται για την κορυφή του παγόβουνου -τους υπουργούς, τους γενικούς γραμματείς και τους πολιτικούς εν γένει- είτε αφορά κάθε βαθμίδα των δημόσιων λειτουργών. Και για να αποδίδουμε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, δεν είναι σκοπός του παρόντος άρθρου να εξάρει το έργο της πλειοψηφίας των υπαλλήλων του Δημοσίου, οι οποίοι εκτελούν σωστά τις υποχρεώσεις τους και παρά τις όποιες αντιξοότητες σέβονται τον διοικούμενο (θα μπορούσε κανείς να τους ονομάσει και «κορόιδα», για ευνόητους λόγους).

Ωστόσο, μια που τις άγιες ημέρες του Πάσχα γινόμαστε αυτόπτες και αυτήκοοι μάρτυρες των στερεότυπων δηλώσεων περί ανάστασης της χώρας και των επαναλαμβανόμενων άνευρων διαγγελμάτων, φρόνιμο θα ήταν να θυμόμαστε και τη ρήση ενός μεγάλου Έλληνα πολιτικού: ο Αντώνης Τρίτσης τόνιζε, λοιπόν, ότι «στην Ελλάδα η μεγαλύτερη επανάσταση θα είναι απλά να κάνει ο καθένας τη δουλειά του σωστά».

Αν όλοι, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας μέχρι τον δεκανέα που υπηρετεί στο Καστελόριζο και από τον πρωθυπουργό μέχρι το προσωπικό καθαρισμού της Βουλής, έκαναν σωστά τη δουλειά τους, τότε αυτή θα ήταν μια πραγματική (επ)ανάσταση, την οποία προσμένουμε.

Η ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου με αφορμή την αναθεώρηση του 2008 23/01/2013

Posted by Dimitris Patsikas in Μεταπτυχιακές εργασίες, Συνταγματικό Δίκαιο, Φοιτητικές μελέτες.
Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,
add a comment

Πρόλογος(*)

Στόχος της παρούσας μελέτης είναι να παρουσιάσει ορισμένες πτυχές ενός διαχρονικού συνταγματικού και άκρως πολιτικού ζητήματος: της αναγκαιότητας -ή όχι- ίδρυσης Συνταγματικού Δικαστηρίου στα πλαίσια του ελληνικού συστήματος ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων.

Η σχετική συζήτηση, η οποία απασχολεί και διχάζει δημοσιολόγους και πολιτικούς κυρίως από τη δεκαετία του ’80 και έπειτα, επανήλθε στη σφαίρα των δημόσιων συζητήσεων με αφορμή την πρόταση αναθεώρησης που κατέθεσαν βουλευτές της ΝΔ το 2006. Η εν λόγω πρόταση δεν είχε ευτυχή κατάληξη, με αποτέλεσμα τη μη θέσπιση ενός ειδικού δικαιοδοτικού οργάνου που θα συγκέντρωνε τον έλεγχο της συνταγματικότητας, κατόπιν τροποποίησης του άρθρου 100 του Συντάγματος.

Πάντως, δεδηλωμένη είναι η βούληση τόσο του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά όσο και του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελου Βενιζέλου προς μια εκ βάθρων συνταγματική αναθεώρηση το 2013, οπότε παρέρχεται το πενταετές κώλυμα της παραγράφου 6 του άρθρου 110 του Συντάγματος. Επομένως, ορατό είναι το ενδεχόμενο να εισβάλει εκ νέου στα πεδία της επιστημονικής και πολιτικής αντιπαράθεσης το ζήτημα της ίδρυσης Συνταγματικού Δικαστηρίου.

Όσον αφορά στη διάρθρωση της συγκεκριμένης μελέτης, στο εισαγωγικό κεφάλαιό της γίνεται μια ευσύνοπτη επισκόπηση στην ιστορική διαδρομή του διάχυτου και παρεμπίπτοντος ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων. Επιπλέον, παρουσιάζεται ακροθιγώς η επιλογή του συντακτικού νομοθέτη το 1975, ο οποίος κατοχύρωσε μεν τη δομή του παραδοσιακού συστήματος, αλλά καθιέρωσε δε τη δυνατότητα ενός περιορισμένου συγκεντρωτικού και κύριου ελέγχου μέσω της δημιουργίας του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου.

Στο δεύτερο μέρος λαμβάνει χώρα μια αναδρομή σε παλαιότερες προτάσεις ίδρυσης Συνταγματικού Δικαστηρίου. Εκκινώντας από τη «βαθειά τομή» του Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1963 και προχωρώντας στα δικτατορικά «ψευδοσυντάγματα», καταλήγει ο αναγνώστης στη συνταγματική αναθεώρηση του 2001. Κρινόμενες εκ του αποτελέσματος, πρόκειται για αποτυχημένες απόπειρες τροποποίησης του υφιστάμενου τρόπου απονομής της συνταγματικής δικαιοσύνης στην Ελλάδα.

Αφορμή για την ανάλυση του τρίτου τμήματος αποτέλεσε η τελευταία επίσημη πρόταση κατά την αναθεώρηση που τελικώς ολοκληρώθηκε το 2008, η οποία προέβλεπε μεταξύ άλλων τη μετατροπή του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου σε Συνταγματικό Δικαστήριο. Αρχικά, αναφέρονται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της προκείμενης πρότασης, ενώ παρατίθενται στοιχεία για την πορεία της διαδικασίας και της μεταγενέστερης αποτυχίας του αναθεωρητικού διαβήματος. Στη συνέχεια, ασκείται κριτική σε ορισμένα σημεία τής υπό εξέταση πρότασης και παράλληλα καυτηριάζεται η αδιευκρίνιστη στάση της τότε μείζονος αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Στο επίμετρο, αποδίδεται μια συνολική εικόνα της συνταγματικής δικαιοσύνης στη χώρα μας και εξετάζεται η αλληλεξάρτηση της διεθνούς παραμέτρου με το δικαστικό έλεγχο της συνταγματικότητας. Τέλος, παρατίθεται μια αρκετά φιλόδοξη αλλά και ρεαλιστική πρόταση ίδρυσης Συνταγματικού Δικαστηρίου, η οποία θα επέφερε ριζοσπαστική ρήξη με το ισχύον σύστημα, αν και σίγουρα δεν θα αποτελούσε πανάκεια για όλες τις ασθένειες του ελληνικού κράτους δικαίου. (περισσότερα…)

Αρέσει σε %d bloggers: